ಚಿತ್ರಕೂಟದೆಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ (ರಾಮಾಯಣ ಕಥಾಮಾಲೆ 38)

ಶ್ರೀರಾಮ, ಸೀತಾಮಾತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ವನವಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರು ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧರಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಭಾರದ್ವಾಜರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಶ್ರೀರಾಮನು ವನವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಲು ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಅದಕ್ಕೆ ಭಾರದ್ವಾಜರು, "ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು, ಋಷಿಮುನಿಗಳ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮರುದಿನ ಮುಂಜಾನೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಒಣಗಿದ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸುಭದ್ರವಾದ ತೆಪ್ಪವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಆ ತೆಪ್ಪದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನದಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಸೀತೆಯು ಯಮುನಾ ದೇವಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು, "ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಪತಿಯು ತನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು" ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು.

ನದಿಯ ಆಚೆ ದಡವನ್ನು ಸೇರಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಾಲವಾದ 'ಶ್ಯಾಮ' ಎಂಬ ವಟವೃಕ್ಷದ (ಆಲದ ಮರ) ಬಳಿ ಬಂದರು. ಆ ಮರದ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಂಡು ಸೀತೆಯು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಳಾದಳು. ಅವಳು ಆ ಮಹಾವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ, "ಮಹಾವೃಕ್ಷವೇ, ನನ್ನ ಪತಿಯ ವ್ರತವು ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನೆರವೇರಲಿ ಮತ್ತು ನಾವು ಸುಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಾಗಲಿ" ಎಂದು ಮನಸಾರೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಸೀತೆಯ ಈ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಂದಹಾಸ ಬೀರಿದರು. ಹೀಗೆ ಸೀತೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಧೈರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅರಣ್ಯ ವಾಸದ ಮುಂದಿನ ಪಯಣ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಧನುರ್ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸದಾ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ತೀರದ ಹಚ್ಚಹಸಿರಿನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಚಿತ್ರಕೂಟದ ದಾರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಒಂದು ಸುಂದರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ಕೊಡವಿ ಬೇಗನೆ ಎದ್ದನು. ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ಆಯಾಸವೆಲ್ಲಾ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು. ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮೂವರೂ ಪವಿತ್ರವಾದ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದತ್ತ ತಮ್ಮ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಂಡ ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ, "ವೈದೇಹಿ, ನೋಡು! ಈ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳು ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ವಸಂತಕಾಲದ ಆಗಮನದಿಂದ ಮರಗಳು ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಬಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಈ ಸವಿಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉಣ್ಣಲು ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರೇ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಕಾಡಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು.

ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, "ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಮರಗಳಿಂದ ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ದೊಡ್ಡ ಜೇನುಗೂಡುಗಳನ್ನು ನೋಡು. ಹಕ್ಕಿಗಳ ಇಂಪಾದ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳ ನೃತ್ಯವು ಈ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಳೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಅನೇಕ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತವು ನಮ್ಮ ವಾಸಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮೂವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಶ್ರೀರಾಮನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧನಾದನು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ವಾಸಿಸಲು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ಣಶಾಲೆ (ಗುಡಿಸಲು) ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದನು.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅಣ್ಣನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ ಪಾಲಿಸಲು ಮುಂದಾದನು. ಅವನು ಕಾಡಿನಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಮರದ ಕಂಬಗಳನ್ನು, ಬಿದಿರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದನು. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಾಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ, ಸುಭದ್ರವಾದ ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ಣಶಾಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಆ ಮನೆಯ ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಚಂದವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ಪರ್ಣಶಾಲೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಸೀತಾ ಮತ್ತು ರಾಮರು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾದ ರಾಮನು, "ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನೀನು ಇಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು ನಿನ್ನ ಚತುರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು. ರಾಮನ ಆ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಧನ್ಯನಾದನು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಆ ಪರ್ಣಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ದಿನಗಳನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಆ ಅರಣ್ಯವು ನಾನಾವಿಧದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಚಿತ್ರ-ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೃಕ್ಷಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕಳೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿನ ಆನೆಗಳ ಗಂಭೀರವಾದ ಘೀಂಕಾರವು ಕಾಡಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ರಮಣೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರಾದ ಸೀತಾ-ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಮಾಲ್ಯವತಿ (ಮಂದಾಕಿನಿ) ಎಂಬ ಪವಿತ್ರವಾದ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಶುದ್ಧವಾದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅಯೋಧ್ಯಾ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬಂದಾಗ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶ್ರೀರಾಮನು ಆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಲಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟನು. ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರಕೂಟವು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣವಾಯಿತು.